Gotu Kola (Centella asiatica) Nedir? Cilt, Hafıza ve Stres Yönetimi Faydaları

İçindekiler

• Gotu Kola Nedir?

• Gotu Kola'nın Cilt ve Kozmetik Alanındaki Faydaları

• Dolaşım ve Sinir Sistemi Üzerine Etkileri

• Zihinsel Denge ve Stres Yönetimi

• Gotu Kola Nasıl Kullanılır? (Yetişkin ve Çocuk)

• Uyarılar ve Saklama Koşulları

• Kaynakça

<a id="gotu-kola-nedir"></a>

Gotu Kola Nedir?

Gotu Kola, şemsiyegiller (Apiaceae) familyasından, nemli tropikal bölgelerde (özellikle Güneydoğu Asya ve Hindistan’da) yetişen bir bitkidir. Geleneksel tıpta uzun süredir kullanılan bu bitki, Ayurveda ve Çin tıbbında “yaşamın kaynağı” olarak anılır.

İçeriğindeki asiaticoside, madecassosit ve madasiatik asit içeren saponinler sayesinde hücre yenilenmesi, kolajen sentezi ve mikro dolaşım üzerinde olumlu etkiler sağlar.

Genel Bilgiler

• Türkçe Adı: Gotu Kola, Asya Otu, Centella

• İngilizce Adı: Gotu Kola

• Botanik Adı: Centella asiatica

Başlıca Kullanım Alanları:

• Anti-aging kremler, serumlar, yara ve çatlak kremleri.

• Kapsül, tablet veya çay formunda besin desteği.

• Dolaşım bozuklukları, varis ve yara tedavisinde farmasötik destek.

<a id="cilt-ve-kozmetik"></a>

Gotu Kola'nın Cilt ve Kozmetik Alanındaki Faydaları

Gotu kola, cilt yenilenmesi ve yara iyileşmesi üzerindeki güçlü etkileri sayesinde modern kozmetik ürünlerinde sıkça yer alır:

• Kolajen Sentezi: Cilt elastikiyetini destekleyerek kolajen sentezini artırır.

• Kırışıklık: İnce çizgi ve kırışıklık görünümünü azaltmaya yardımcı olur.

• Onarıcı Etki: Sedef, egzama ve yara izlerinde onarıcı etki gösterir ve skar dokusunun güçlenmesini destekler.

• Saç Sağlığı: Saç derisinde dolaşımı artırarak saç köklerinin güçlenmesine katkı sağlar.

• Ödem: Göz altı morlukları ve ödem için hazırlanan formüllerde sıkça kullanılır.

<a id="dolasim-ve-sinir"></a>

Dolaşım ve Sinir Sistemi Üzerine Etkileri

Gotu kola, damar duvarlarını güçlendirir ve mikrodolaşımı hızlandırır:

• Dolaşım Bozuklukları: Varis, hemoroid ve venöz yetmezlik gibi durumlarda destekleyici olarak kullanılabilir.

• Zihinsel Berraklık: Beyin damar dolaşımını destekleyerek hafıza, konsantrasyon ve zihinsel berraklık üzerinde olumlu etkiler gösterebilir.

<a id="zihinsel-denge"></a>

Zihinsel Denge ve Stres Yönetimi

Gotu kola, bir adaptojen olarak bilinir; yani vücudu fiziksel ve zihinsel stresle baş etme konusunda destekler:

• Anksiyete: Hafif anksiyete ve gerginlik durumlarında rahatlatıcı etki yaratabilir.

• Uyku: Uyku kalitesini artırmaya yardımcı olabilir.

• Meditasyon: Geleneksel kullanımda “meditasyon bitkisi” olarak da anılmaktadır.

<a id="kullanim-sekli"></a>

Gotu Kola Nasıl Kullanılır? (Yetişkin ve Çocuk)

Yetişkinlerde Kullanım

• Dahilen (İçilerek): Günde 300–500 mg standardize Gotu Kola ekstresi kapsül veya tablet şeklinde alınabilir. Alternatif olarak 1–2 bardak Gotu Kola çayı tercih edilebilir.

• Haricen (Sürülerek): %1–5 oranında Gotu Kola ekstresi içeren krem, serum veya yağ karışımları cilt üzerine uygulanabilir.

Çocuklarda Kullanımı

• Dahilen: 12 yaş altındaki çocuklarda ağız yoluyla kullanımı önerilmez.

• Haricen: 6 yaş üzeri çocuklarda dıştan kullanım (küçük yaralar veya cilt çatlakları için krem formu) doktor önerisiyle uygulanabilir.

<a id="uyari-ve-saklama"></a>

Uyarılar ve Saklama Koşulları

• Toksik Etki: Aşırı miktarda dahili alımı mide bulantısı, baş dönmesi veya uyku hali yapabilir.

• İlaç Etkileşimi: Kan sulandırıcı ilaçlarla etkileşime girebileceği için, düzenli ilaç kullanan kişiler mutlaka doktora danışmalıdır.

• Hamilelik: Hamile ve emziren kadınlarda hekim kontrolü olmadan kullanılmamalıdır.

• Saklama: Işık almayan, serin ve kuru bir ortamda, tercihen koyu cam kaplarda saklanmalıdır.

• Tazelik: Bitkiler toplandıktan sonra (veya ekstreler açıldıktan sonra) 1 yıl içinde tüketilmelidir; 1 yıldan sonra fayda verici etkileri azalır.

<a id="kaynakca"></a>

Kaynakça

• Dang, Y.-Y., et al. (2024). Anti-photoaging activity of triterpenoids isolated from Centella asiatica.

• Park, K. S. (2021). Pharmacological effects of Centella asiatica on skin diseases.

• Arribas-López, E., et al. (2022). A systematic review of the effect of Centella asiatica on wound healing.

• Rosyidi, R. M., et al. (2024). Centella asiatica effect on traumatic brain injury.

• Lee, Y., et al. (2020). Inhibitory effect of Centella asiatica extract on DNCB-induced atopic dermatitis.