Meyan Kökü: Faydaları, Kullanımı ve Zararları Nelerdir?

06.01.2026

Meyan Kökü, Mide Sağlığınız İçin Geleneksel Çözüm, Doğal Enfeksiyon Giderici

  • İngilizce: Licorice Root
  • Türkçe: Meyan kökü
  • Bilimsel: Glycyrrhiza glabra
  • Bileşimi: glisirizin, liquiritin, isoliquiritigenin, saponinler, kumarinler, fitosteroller

Meyan Kökü Nedir?

Meyan kökü, tatlı aroması ve şifalı özellikleriyle bilinen, baklagiller familyasından çok yıllık bir bitkidir. İçerisindeki glisirizin bileşiği şekerden yaklaşık 50 kat daha tatlıdır. Çay, pekmez, toz ve ekstrakt formunda bulunur.

Meyan Kökü Ne İşe Yarar?

Meyan kökü hem geleneksel tıpta hem de modern bitkisel desteklerde sık kullanılan güçlü bir bitkidir. Öksürük ve boğaz tahrişlerini yatıştırmaya, balgam söktürmeye ve solunum yollarını rahatlatmaya yardımcı olur. Anti-inflamatuar ve antioksidan özellikleri sayesinde sindirim sistemini destekler, mide ve bağırsak sağlığını korur. Ayrıca bağışıklık sistemini güçlendirmeye, enerji seviyesini artırmaya ve yorgunluk hissini azaltmaya katkı sağlayabilir. Geleneksel kullanımlarda stres ve kas gerginliğini hafifletici etkileri de olduğu bilinmektedir. Doğal tatlı aromasıyla hem şifalı hem de lezzetli bir bitkisel destektir.

Tarihçesi ve Geleneksel Kullanım

  • Eski Mısır’da “firavun tatlısı” olarak bilinirdi.
  • Çin tıbbında binlerce yıldır “bitkilerin harmonize edicisi” olarak kullanılır.
  • Osmanlı’da özellikle soğuk Meyan Şerbeti yaz içeceği olarak tüketilirdi.
  • Solunum yolu problemleri, mide yanması, boğaz ağrısı ve öksürük için geleneksel ilk tercihlerdendir.

Meyan Kökü Faydaları

Boğaz ağrısı ve öksürüğü yatıştırır

Meyan kökü mukozayı yumuşatır, balgamı gevşetir ve solunum yollarını rahatlatır. Etkili olabilmesi için ılık olarak tüketilmesi önerilir.

Kullanım tarifi:

  • 1 tatlı kaşığı meyan kökü üzerine
  • 300 ml kaynar su eklenerek
  • 8–10 dakika demlenir ve ılık olarak içilir.

Günde 1 kez içilebilir.

Mide yanması ve gastrit şikâyetlerini azaltmaya yardımcı olabilir

Glisirizin, mide duvarını koruyan mukus tabakasını artırır ve iyileşmeyi destekler.

Meyan kökü “DGL” (deglycyrrhizinated = glisirizinsiz) formu:

  • Yemekten 20 dakika önce 380 mg x 2 kullanılabilir.

Kalp ilacı kullananlar bu formu tercih edebilir.

Bağışıklık sistemini destekler

Flavonoid ve saponinler antiviral özellik gösterir. Mevsimsel enfeksiyon dönemlerinde tonik olarak kullanılabilir.

Tonik tarifi:

  • 1 litre suya 10 g meyan kökü
  • 10–12 dakika kaynatılır

Gün boyunca 1 bardak tüketilebilir.

Adrenal (böbrek üstü bezi) yorgunluğunu azaltmaya yardımcı olur.

Kortizol metabolizmasını dengeleyerek stresi azaltabilir.

Kullanım:

  • Ekstrakt formu: 200–300 mg/gün (En fazla 4–6 hafta)

Antiviral ve antimikrobiyal destek

Geleneksel olarak özellikle gribal enfeksiyon dönemlerinde çay formu ile destek amaçlı kullanılır.

Ciltte egzama ve kızarıklığa karşı rahatlatıcı etki

Haricen kullanılan meyan kökü jel/kremlerde inflamasyonu azaltabilir.

Meyan Kökü Nasıl Kullanılır?

  • Çay: 1 tatlı kaşığı / 300 ml su → günde 1 kez
  • Tonik: 10 g bitki / 1 litre su
  • Ekstrakt: 200–300 mg/gün
  • DGL formu (mide için): 380 mg, günde 2 kez
  • Haricen: %1–2’lik jel/merhem

Meyan Kökü Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. Her gün meyan kökü çayı içilir mi?

Her gün önerilmez; haftada 2–3 kez daha güvenlidir.

2. Tansiyonu yükseltir mi?

Evet, glisirizin içeren formlar yükseltebilir.

3. Meyan şerbeti aynı etkiyi gösterir mi?

Kısmen, ancak şeker içeriği yüksektir. Tıbbi kullanım için çay formu daha uygundur.

4. Çocuklar kullanabilir mi?

6 yaş altı önerilmez.

Uyarılar

  • Tansiyonu yükseltebilir.
  • Ödem yapabilir.
  • Baş ağrısı oluşturabilir.
  • Uzun süre yüksek doz kullanımda ritim bozukluğu riski olabilir.
  • 6 haftadan uzun süre düzenli kullanılmamalıdır.
  • Potasyum düşüren ilaçlarla etkileşebilir.
  • Tansiyon hastaları sadece DGL formu kullanmalıdır.
  • Hamilelik ve emzirme döneminde önerilmez.
  • Hipertansiyon hastalarında glisirizin içeren form kullanılmamalıdır.
  • Doktor ve eczacınıza danışarak kullanınız.

Saklama Koşulları

  • Tohumlar hava almayan serin ve kuru yerde orijinal ambalajında, vakumlu kaplarda veya sıkı kapaklı cam kavanozlarda, karanlık ortamda muhafaza edilmelidir.
  • Tohumlar bütün halde saklanırsa aroması daha uzun süre korunur.
  • Kapağı her kullanım sonrası hemen kapatılmalıdır. Baharatlar oksijenle temas ettikçe bayatlar.
  • Açıldıktan sonra 12 ay içinde tüketilmesi önerilir.

Kaynakça

  • Prof. Dr. Yeşilada E. (2005) ‘Bitki Çayları’ İstanbul, Era Yayıncılık
  • Prof. Dr. Alpınar K. (2015) ‘Zeytinburnu Tıbbi Bitkiler Bahçesi ‘ İstanbul, Mega Yayınları
  • Prof. Dr. Erdoğan Orhan İ. (2021) ‘Kanıta Dayalı Fitoterapi’, Ankara, Ankara Nobel Tıp Kitapevi
  • Prof. Dr. Demirezer Ö. (2021) ‘A’dan Z’YE Tıbbi Bitkiler’ 6. Baskı, İstanbul, Hayy Kitap
  • Batiha, G. E.-S., Beshbishy, A. M., & El-Mleeh, A. (2020). Traditional uses, bioactive chemical constituents, and pharmacological and toxicological activities of Glycyrrhiza glabra L. (Fabaceae). Biomolecules, 10(3), 352.
  • Jafari, F., Jafari, M., & Tafazoli Moghadam, A. (2021). A review of Glycyrrhiza glabra (licorice) effects on metabolic syndrome. In Advances in Experimental Medicine and Biology (Vol. 1328, pp. 385–400)
  • Leite, C. D. S., Bonafé, G. A., & Santos, J. C. (2022). The anti-inflammatory properties of licorice (Glycyrrhiza glabra)-derived compounds in intestinal disorders. International Journal of Molecular Sciences, 23(8), 4121.
  • Wahab, S., Ahmad, I., & Irfan, S. (2022). Pharmacological efficacy and safety of Glycyrrhiza glabra in the treatment of respiratory tract infections. Mini Reviews in Medicinal Chemistry, 22(11), 1476–1494.