Tarçın, Kan Şekeri Dostu Baharat, Soğuk Günlerin Şifalı Baharatı

Tarçın, Kan Şekeri Dostu Baharat, Soğuk Günlerin Şifalı Baharatı

İngilizce Adı: Cinnamon
Türkçe Adı: Tarçın
Bilimsel Adı: Cinnamomum cassia Chinese Cinnamon / Bark Çin Tarçını Kabuk P
Cinnamomum sp. Cinnamon / Bark, flowers Tarçın Kabuk, Çiçek P
Cinnamomum zeylanicum Cinnamon / Bark Tarçın Kabuk
Bileşimi: Cinnamaldehyde, eugenol, polifenoller ve flavonoidler, taninler, kalsiyum, demir, manganez

Tarçın Nedir?

Tarçın, subtropikal ve tropikal bölgelerde yetişen bir ağaç türünün kabuğundan elde edilen aromatik bir baharattır. Kabuğu kurutularak rulo hâlinde veya öğütülmüş formda kullanılır. Hem tatlandırıcı hem de tıbbi özellikleri nedeniyle yaygın olarak mutfaklarda ve bitkisel tıpta

Tarçının Çeşitleri Nedir?

Çin tarçını veya cassia tarçını olarak da bilinen tarçın esas olarak Güneydoğu Asya'da yetiştirilir. Tarçın çeşitleri arasında Çin tarçını, Seylan tarçını, Korintje tarçını ve Saygon tarçını bulunur. Aralarındaki temel farklar, tarçının hasat edildiği ağacın kimyasal bileşiminde yatmaktadır. Her birinin kendine özgü aromaları ve potansiyel sağlık faydaları vardır.

Cassia tarçınının potansiyel antitümör, antiinflamatuar, antidiyabetik, antibakteriyel, antiviral ve kalp koruyucu etkilere sahip olduğu gösterilmiştir

Tarçın Ne İşe Yarar?

Tarçın, hem mutfakta hem de sağlık alanında uzun süredir kullanılan aromatik bir baharattır. Kan şekeri ve insülin duyarlılığını dengelemeye yardımcı olarak metabolizmayı destekler ve diyabet riskini azaltıcı etkiler gösterebilir. Antioksidan ve antiinflamatuar özellikleri sayesinde hücreleri serbest radikallere karşı koruyabilir. Sindirimi rahatlatır, mide gazını ve hazımsızlığı hafifletir. Ayrıca, antibakteriyel etkisi sayesinde ağız sağlığını destekler ve nefesi tazeler. Lezzetli aromasıyla hem sağlık hem de tat açısından çok yönlü bir doğal destektir.

Vücudu hastalıklardan ve iltihaplardan korur.
Kan basıncını düşürür.
Kolesterole iyi gelir.
Tarçın bağırsak sağlığını iyileştirir.
Kalp sağlığını besler.
Diş sağlığı için faydalıdır.
Nörolojik hastalıklarda destekleyici bir çözüm sunabilir.
Göz sağlığını korur.

Tarihçesi ve Geleneksel Kullanım

Antik Mısır’da mumyalama ve tıbbi amaçlar için kullanılmıştır.
Orta Çağ’da Avrupa’da değerli bir baharat olarak ticareti yapılmıştır.
Geleneksel tıpta sindirim problemleri, soğuk algınlığı, kan şekeri düzenleme ve dolaşım sistemi desteği için kullanılmıştır.

Tarçının Faydaları

Kan şekeri ve metabolizma desteği

Polifenol içeriği ile insülin duyarlılığını artırabilir ve yemek sonrası (postprandiyal) kan şekeri yükselmelerini azaltabilir.

Kullanım tarifi:

1/2–1 çay kaşığı öğütülmüş tarçın
Sıcak içeceklere veya yoğurda eklenebilir.
Günlük 1–2 kez yeterlidir.

Sindirimi kolaylaştırır

Gaz, şişkinlik ve hazımsızlık şikâyetlerini hafifletebilir.

Kullanım:

1 çay kaşığı tarçın çayı: 250 ml kaynar suya eklenip 5–7 dakika demlenir.
Günde 1 bardak içilebilir.

Antioksidan ve anti-inflamatuar etki

Cinnamaldehyde ve polifenoller serbest radikallere karşı koruma sağlayabilir.
Hafif inflamasyonu azaltıcı etkisi vardır.

Kullanım:

Çay, smoothie veya yemeklerde günlük küçük miktarda kullanılabilir.

Soğuk algınlığı ve dolaşım desteği

Isıtıcı ve hafif antiseptik etkisi ile kış içeceklerinde tercih edilebilir.
Kan dolaşımını hafifçe uyarabilir.

Kullanım:

1 çubuk tarçın veya 1/2 çay kaşığı öğütülmüş tarçın
Sıcak su veya bitki çayı ile demlenebilir.
Günde 1–2 bardak yeterlidir.

Tarçın Nasıl Kullanılır?

Çay: 1/2–1 çay kaşığı / 250 ml su → günde 1 bardak
Yemeklerde baharat: 1/4–1/2 çay kaşığı
Smoothie ve yoğurt: 1/4–1/2 çay kaşığı
Çubuk tarçın: Sıcak içeceklerde veya demlemelerde 1 çubuk yeterli

Tarçın Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. Günlük tarçın tüketimi ne kadar olmalı?

Günde 1–2 çay kaşığı öğütülmüş tarçın yeterlidir; Cassia türünde küçük dozlar tercih edilmelidir.

2. Çubuk tarçın mı yoksa toz mu daha güvenli?

Çubuk tarçın (Ceylon) düşük kumarin içerdiği için daha güvenlidir.

3. Hamileler kullanabilir mi?

Tatlandırıcı amaçlı küçük miktarlarda güvenlidir; yüksek dozdan kaçınılmalıdır.

4. Kan şekeri kontrolü için nasıl kullanılır?

Öğütülmüş tarçın yiyecek veya içeceklere eklenerek günde 1–2 kez tüketilebilir.

5. Tarçın çayı nasıl hazırlanır?

250 ml kaynar suya 1/2–1 çay kaşığı tarçın eklenip 5–7 dakika demlenir.

Uyarılar

Cassia tarçın yüksek miktarda alındığında kumarin içerir; karaciğer için zararlı olabilir.
Fazla miktarda tüketim mide rahatsızlığı ve alerjik reaksiyonlara yol açabilir.
Hamilelikte yüksek dozdan kaçınılmalıdır.
Yoğun tarçın kullanımı, ağzınızı ve dudaklarınızı tahriş ederek küçük yaralara neden olabilir. Bazı kişilerin de tarçına alerjisi olabilir. Tarçını cilde sürmek kızarıklık ve tahrişe neden olabilir.
Kan şekerini düşürebilir. Tarçının kan şekerini düzenlemesi bir fayda olarak görülse de, fazla tüketimi durumunda tarçın kan şekerinin fazla düşmesine neden olabilir ve bu da pek çok sağlık problemini beraberinde getirir.
Doktor ve eczacınıza danışarak kullanınız.

Saklama Koşulları

Serin, kuru, güneş almayan ortamda orijinal ambalajında veya koyu renkli cam kavanozda saklanmalıdır. Kabklar bütün halde saklanırsa aroması daha uzun süre korunur.
Açıldıktan sonra 12 ay içerisinde kullanılmalıdır.
Öğütülmüş form, çubuk formuna göre daha hızlı aromasını kaybeder; küçük miktarlarda saklamak önerilir.

KAYNAKLAR

Dr. Göbelez M. (1974) ‘Gıdalar ve Sağlığımızda Baharatlar’ Ankara, Şekerbank Mars
Prof. Dr. Alpınar K. (2015) ‘Zeytinburnu Tıbbi Bitkiler Bahçesi ‘ İstanbul, Mega Yayınları
Prof. Dr. Andiç S. (2025) ‘Fonksiyonel Gıda Bileşenleri’ Ankara, Ankara Nobel Tıp Kitapevi
Prof. Dr. Baysoy G. (2020) ‘Fonksiyonel Gıdalar’ 2. Baskı, Ankara, Ankara Nobel Tıp Kitapları
Didehdar, M., Chegini, Z., & Tabaeian, S. P. (2022). Cinnamomum: The new therapeutic agents for inhibition of bacterial and fungal biofilm-associated infection. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology, 12, 930624.
Muthukuda, D., de Silva, C. K., & Ajanthan, S. (2025). Effects of Cinnamomum zeylanicum (Ceylon cinnamon) extract on lipid profile, glucose levels and its safety in adults: A randomized, double-blind, controlled trial. PLoS One, 20(1), e0317904.
Beheshti, A. S., Qazvini, M. M., & Abeq, M. (2025). Molecular, cellular, and metabolic insights of cinnamon (Cinnamomum zeylanicum) advantages in diabetes and related complications: Condiment or medication? Naunyn-Schmiedeberg's Archives of Pharmacology, 398(4), 3513–3526
Han, Y.-M., Song, M.-Y., & Lee, D.-Y. (2023). Gastric mucosal protective effects of Cinnamomum cassia in a rat model of ethanol-induced gastric injury. Nutrients, 16(1), 55.